Van sociale ordening naar marktordening - de economische, maatschappelijke, politieke en politiek-filosofische botsing tussen neoliberalisme en de katholiek-sociale leer
Inleiding De verhouding tussen neoliberalisme en de katholieke sociale leer kan niet adequaat worden begrepen als een eenvoudig conflict tussen “markt” en “staat”, noch als een tegenstelling tussen kapitalisme en socialisme. De katholieke sociale leer heeft immers nooit de particuliere eigendom, het ondernemerschap of de markt als zodanig verworpen. Reeds Rerum novarum verdedigde het particuliere eigendomsrecht, terwijl zij tegelijk de commodificatie van arbeid, de extreme ongelijkheid tussen kapitaal en arbeid en de sociale ontwrichting van het negentiende-eeuwse industriële kapitalisme bekritiseerde (Leo XIII, 1891). Quadragesimo anno radicaliseerde veertig jaar later niet de afwijzing van de markt, maar stelde dat economische concurrentie niet de hoogste ordenende norm van de samenleving kan zijn en formuleerde onder meer het subsidiariteitsbeginsel als onderdeel van een bredere theorie van de sociale orde (Pius XI, 1931). Wetenschappelijke analyses bevestigen dat juist socia...