De economische evolutie van België, Wallonië en Vlaanderen - een filosofische beschouwing
Inleiding
De economische ondergang van 'Belgique à papa' en van Wallonië (Zuid-België) in de twintigste eeuw was geen louter conjuncturele neergang, maar een structurele regimecrisis: een negentiende-eeuws model van steenkool, staal, binnenlandse industriële bekkens, Franstalige bestuurlijke dominantie en gecentraliseerde besluitvorming verloor zijn economische en politieke draagvlak. De bedreiging voor Vlaanderen (Noord-België) en België in de eenentwintigste eeuw is analoog, maar niet identiek: niet de uitputting van steenkool, maar een fiscale-demografische-productieve klem van vergrijzing, hoge tekorten, zwakke productiviteitsgroei, krappe arbeidsmarkten en verlies aan concurrentiekracht.
1. Belgique à papa als politiek-economisch regime
De uitdrukking 'La Belgique à papa' verwijst niet alleen naar nostalgie, maar naar een historisch regime: een unitaire Belgische staat waarin Frans sociaal, cultureel en economisch dominant was, en waarin de centrale instellingen grotendeels boven de later expliciet erkende gemeenschappen en gewesten stonden. In de constitutionele literatuur wordt de term verbonden met de oude unitaire staat waarin het Frans een overheersende maatschappelijke positie innam.
De rijkdom van 'la Belgique à papa' was niet identiek aan “Waalse rijkdom”. De industriële productie was in de negentiende eeuw sterk geconcentreerd in de Waalse steenkool- en staalbekkens, maar de eigendom, financiering en politieke controle lagen vaak bij een Belgische, Franstalige, Brusselse of nationaal georganiseerde haute bourgeoisie. De Société Générale de Belgique (1822-1997) ontwikkelde zich bijvoorbeeld tot een centrale financiële instelling met een economisch imperium, en speelde een grote rol in spoorwegen, mijnbouw, metaalindustrie en energie.
Die elite was niet eenvoudigweg “Waals”. Zij omvatte ook notabelen, financiers, grondeigenaars, industriëlen en politici die in Vlaanderen woonden, daar eigendom hadden of zich daar politiek lieten verkiezen. In die zin konden zij “Vlamingen” zijn in territoriale of electorale betekenis, terwijl zij cultureel, sociaal en politiek vaak tot de Franstalige Belgische elite behoorden. Onder het cijns- en later meervoudig stemrecht wogen vermogen, onderwijs en sociale status bovendien zwaar door, wat de politieke macht van Franstalige elites in Vlaamse steden versterkte.
Het negentiende-eeuwse Vlaanderen kende inderdaad brede rurale armoede, lage lonen en beperkte industrialisatie buiten bepaalde zones. Maar Vlaanderen was niet homogeen arm. Gent, Aalst en later Antwerpen vormden belangrijke economische centra; ook bestonden er in Vlaanderen machtige katholieke, liberale, grondbezittende en commerciële elites. De economische achterstand van veel Vlaamse arbeiders en boeren mag dus niet verward worden met de positie van de Vlaamse elite. De literatuur over lokale financiële ontwikkeling en industrialisering in Vlaanderen wijst er ook op dat er binnen Vlaanderen zelf sterke lokale verschillen bestonden.
Omgekeerd was Wallonië niet simpelweg “rijk”. Het was industrieel productief, maar kende ook harde proletarisering, paternalistische bedrijfsverhoudingen, arbeidsconflict en sociale kwetsbaarheid. De rijkdom die uit Waalse mijnen en staalbekkens werd gehaald, vloeide niet automatisch naar “de Walen” als gemeenschap. Ze werd in belangrijke mate toegeëigend door aandeelhouders, banken, holdings en industriële families binnen een Belgisch kapitalistisch systeem.
Het klassieke beeld van een arm Vlaanderen tegenover een rijk Wallonië dient daarom met de nodige voorzichtigheid worden gehanteerd. In macro-economische termen was Wallonië in de negentiende en vroege twintigste eeuw inderdaad het industriële zwaartepunt van België, terwijl grote delen van Vlaanderen agrarisch, arm en sociaal kwetsbaar bleven. Maar die tegenstelling mag niet worden verward met een tegenstelling tussen arme Vlamingen en rijke Walen als collectieve groepen. De vruchten van de Waalse industrialisering werden in aanzienlijke mate geplukt door een Belgische haute bourgeoisie: Brusselse banken, holdings, industriële families, grootgrondbezitters en Franstalige notabelen, onder wie ook elites die in Vlaanderen woonden, daar eigendom hadden of er politiek actief waren. 'La Belgique à papa' was dus niet louter een Waals project, maar een Belgisch-Franstalig, burgerlijk en gecentraliseerd regime waarin klasse en taal vaak belangrijker waren dan de latere gewestelijke categorieën.
Het 'Belgique à papa' als politiek-economisch regime werd institutioneel ontmanteld door opeenvolgende staatshervormingen. Volgens de Belgische federale overheid evolueerde België tussen 1970 en 1993 van een unitaire naar een federale staat, met bijkomende hervormingen in 2001 en 2012–2014; artikel 1 van de Grondwet bepaalt dat België een federale staat is, samengesteld uit gemeenschappen en gewesten.
Politiek-filosofisch kan men zeggen: 'Belgique à papa' berustte op een impliciet sociaal contract waarin economische macht, culturele hegemonie en politieke centralisatie elkaar versterkten. Zolang Wallonië de industriële motor was, kon de Franstalige Belgische elite haar centrale positie legitimeren als drager van moderniteit, welvaart en staatsvorming. Toen die economische basis wegviel, werd de morele en institutionele legitimiteit van het oude Belgische compromis aangetast.
2. De twintigste-eeuwse neergang van Wallonië
2.1. Een sterk maar kwetsbaar industrieel pad
Wallonië was in de negentiende eeuw een van de meest geïndustrialiseerde regio’s van het Europese continent. De industriële as van Borinage over Charleroi en Luik tot Verviers steunde op steenkool, ijzer, staal, glas, machinebouw en spoorwegmateriaal (sillon industriel). De industriële ruggengraat van België werd gevormd door de Henegouws-Luikse industrie-as. Erik Buyst, een Belgisch historicus en econoom, beschrijft vanuit die optiek Wallonië rond 1896 als een welvarende industriële regio, terwijl grote delen van Vlaanderen toen relatief arm en agrarisch bleven.
Die vroege voorsprong werd echter een vorm van pad-afhankelijkheid. Wallonië was rijk omdat het dicht bij de negentiende-eeuwse productiefactoren lag: steenkool, ijzererts, waterwegen en industriële arbeidsconcentraties. Maar precies die ruimtelijke logica werd problematisch toen de twintigste-eeuwse economie verschoof naar olie, petrochemie, havens, wereldhandel, schaalvergroting en multinationale investeringen.
Nota: Padafhankelijkheid (path dependence) verhindert vernieuwing omdat historische keuzes de huidige en toekomstige beslissingen dominant sturen. Hierdoor raakt een organisatie of samenleving opgesloten in een specifiek "pad", waardoor overstappen naar een superieur, vernieuwend alternatief financieel of organisatorisch te complex en duur wordt.
Nota: Het huidige Wallonië bestond historisch gezien niet als één politieke of bestuurlijke eenheid. Tot aan de Franse bezetting aan het einde van de 18e eeuw was het Waalse grondgebied een versnipperd lappendeken van verschillende feodale vorstendommen binnen het Heilige Roomse Rijk (Prinsbisdom Luik, Graafschap Henegouwen, Graafschap Namen, Hertogdom Luxemburg, delen van het Hertogdom Brabant).
2.2. Van steenkool naar olie: de geografie van de macht verschoof
De overgang van steenkool naar olie was cruciaal. Erik Buyst toont dat de Waalse mijnen al vroeg met uitputting en stijgende kosten werden geconfronteerd; tegelijk werd ingevoerde energie via havens als Antwerpen, Gent en Zeebrugge steeds belangrijker. Vanaf de jaren 1950 maakte de doorbraak van olie de economische positie van de Waalse steenkoolbekkens structureel kwetsbaar.
Daarmee verschoof het zwaartepunt van de Belgische economie naar het noorden. Delen van Noord-België profiteerde van haveninfrastructuur, olie-import, raffinage, petrochemie, Europese integratie en buitenlandse directe investeringen. De Noord-Belgische kust- en havenoriëntatie bleek beter aangepast aan de naoorlogse wereldhandel dan de Waalse binnenlandse industriële bekkens.
Nota: De interactie tussen de Katholieke Universiteit Leuven, de Vlaams-katholieke Kredietbank (Almanij) en de Generale Maatschappij van België weerspiegelt de historische, sociaaleconomische en communautaire strijd in de Belgische geschiedenis. Dit speelde zich voornamelijk af tijdens de 20e eeuw rond de emancipatie van Vlaanderen. Tot ver in de jaren 1960 werd de Katholieke Universiteit Leuven (hoewel gesitueerd in Vlaanderen) sterk gedomineerd door een Franstalig bestuur en professorenkorps dat nauwe banden onderhield met het Brusselse establishment en de Generale Maatschappij. De Kredietbank steunde de Vlaamse vleugel en de intellectuele Vlaamse elite die uit Leuven voortkwam om zo een eigen economische toplaag te vormen tegenover de Generale Maatschappij. Dit aspect van de noordwaartse politiek-economische beweging eindigde toen de Generale Maatschappij eind jaren 80 haar greep op de Belgische economie verloor na een vijandig overnamebod van de Italiaan Carlo De Benedetti en de uiteindelijke overname door het Franse Suez. Vlaamse industriëlen (vaak met Leuvense roots en gerugsteund door de Kredietbank-omgeving) probeerden destijds tevergeefs de Generale Maatschappij te "verankeren" in Belgische/Vlaamse handen.
2.3. De staalcrisis en internationale concurrentie
De crisis werd verdiept door internationale concurrentie in staal en zware industrie. Na de oliecrisissen van de jaren 1970 moest de Waalse staalindustrie fors inkrimpen. Erik Buyst wijst erop dat Zuid-België hard getroffen werd door de oliecrisissen, de staaldownsizing van de jaren 1980 en de moeilijke omschakeling naar tertiaire activiteiten.
Dit was geen zuiver Belgisch fenomeen. Oude industriële regio’s in West-Europa leden onder dezelfde overgang: goedkopere productie elders, technologische schaalvergroting, veranderende energiekosten en dalende marges in klassieke zware industrie. Maar Wallonië werd extra geraakt omdat zijn regionale identiteit en economische structuur zo sterk met die sectoren waren verweven.
2.4. Institutionele rigiditeit en gebrekkige reconversie
Economische neergang is nooit alleen technologisch; zij is ook institutioneel. In Wallonië vertraagden hoge loonkosten, arbeidsmarktstarheden, nationale loononderhandelingen en defensieve industriële politiek de omschakeling. Erik Buyst benadrukt dat overheidsinterventies en arbeidsmarktrigiditeiten de concurrentiekracht ondermijnden en investeerders afschrikten.
Alasdair Reid en Bernard Musyck analyseren Wallonië precies als een regio waarin industriële herstructurering sinds de jaren 1970 centraal stond, maar waarin de complexiteit van Belgische bestuurlijke bevoegdheden en de nood aan rationele diversificatie de beleidsvorming bemoeilijkten (constitutionele lasagne).
De kern is dus niet dat Wallonië “niet werkte”, maar dat het oude ontwikkelingsmodel onvoldoende snel werd omgevormd. De regio had menselijk kapitaal, industriële kennis en infrastructuur, maar die waren ingebed in economische sectoren en instituties die hun historische voordeel verloren.
Nota: Met de term constitutionele lasagne (ook wel institutionele lasagne) verwijst men in de Belgische politiek naar de extreem complexe staatsstructuur. Doordat bevoegdheden, door achtereenvolgende staatshervormingen, versnipperd zijn over het federale niveau, de gewesten en de gemeenschappen, is het land opgebouwd uit talloze over elkaar heen liggende bestuurslagen die samenwerking vaak bemoeilijken.
Nota: Een politieke Rube Goldberg-machine is een metafoor voor een extreem complex, omslachtig of bureaucratisch beleidsproces. Het illustreert hoe overheden vaak een simpele taak of doel proberen te bereiken via een keten van onnodig ingewikkelde, indirecte en elkaar opvolgende regels.
2.5. Van economische naar communautaire crisis
De economische omkering had directe politieke gevolgen. Erik Buyst laat zien dat Vlaanderen Wallonië in de jaren 1960 in bbp per hoofd begon voorbij te steken en in de jaren 1970 en 1980 een voorsprong uitbouwde. Daardoor kon Wallonië zijn demografische minderheidspositie niet langer compenseren door economische dominantie.
Daar ligt de brug naar de staatshervormingen. De economische ondergang van 'Belgique à papa' betekende niet alleen de neergang van een industrie, maar de erosie van een legitimatiemodel: een gecentraliseerde, Franstalig gedomineerde staat kon moeilijk blijven spreken namens een land waarvan het economisch zwaartepunt verschoof naar een Nederlandstalige, exportgerichte en havengebonden regio.
3. De eenentwintigste-eeuwse bedreiging voor Vlaanderen en België
3.1. De nieuwe kwetsbaarheid: geen industriële ruïne, maar structurele traagheid
Vlaanderen staat vandaag sterker dan Wallonië op veel arbeidsmarkt- en inkomensindicatoren, maar het is niet immuun voor Belgische macro-economische kwetsbaarheden. De bedreiging is minder spectaculair dan de sluiting van mijnen of staalfabrieken, maar mogelijk even fundamenteel: België dreigt in een situatie terecht te komen waarin de verzorgingsstaat steeds duurder wordt, terwijl de productiviteitsgroei en het arbeidsaanbod onvoldoende toenemen om die kosten te dragen.
De Europese Commissie raamde in haar lenteprognose van 21 mei 2026 de Belgische groei op 1,0% in 2025, 0,7% in 2026 en 0,9% in 2027; het overheidstekort zou volgens die raming rond 5,2% van het bbp blijven in 2025 en 2026, en oplopen tot 5,4% in 2027, terwijl de schuldgraad stijgt van 107,9% van het bbp in 2025 naar 112,8% in 2027.
Nota: Het huidige Vlaamse Gewest is historisch gezien een lappendeken. Het is ontstaan uit delen van het oude Graafschap Vlaanderen, het Hertogdom Brabant, en voor Limburg grotendeels uit het Graafschap Loon.
3.2. Vergrijzing en intergenerationele (on)rechtvaardigheid
De vergrijzing zet de Belgische verzorgingsstaat onder druk. De Europese Commissie schatte in haar Country Report 2025 dat de pensioenuitgaven stijgen van ongeveer 13% van het bbp in 2024 naar ongeveer 16% tegen 2070; ook gezondheidszorg en langdurige zorg nemen toe.
Politiek-filosofisch is dit een probleem van intergenerationele rechtvaardigheid. Een verzorgingsstaat is legitiem zolang lasten en baten over generaties verdedigbaar verdeeld worden. Wanneer structurele tekorten worden doorgeschoven naar toekomstige belastingbetalers, ontstaat een democratisch probleem: toekomstige burgers dragen kosten waarvoor zij niet hebben ingestemd.
3.3. Hoge tekorten en stijgende schuld
Het IMF stelde in zijn Belgische landenrapport van februari 2026 dat de Belgische economie veerkrachtig is, maar wordt belast door grote structurele begrotingstekorten, stijgende overheidsschuld en een verzwakte externe positie. Het IMF wees ook op de nood aan diepe hervormingen en op de moeilijkheid van uitvoering door politieke, sociale en federale coördinatieproblemen.
Ook de Europese Commissie zag de Belgische overheidsfinanciën verslechteren: het Country Report 2025 vermeldt een tekort van 4,5% van het bbp in 2024 en een verwachte stijging tot 5,4% in 2025; zonder beleidswijziging zou de schuld volgens de Commissie oplopen van 104,7% van het bbp in 2024 tot 126,4% in 2035.
De bedreiging is dus niet alleen economisch, maar institutioneel: een federale staat met verdeelde bevoegdheden moet collectieve begrotingsdiscipline organiseren, terwijl de politieke baten van uitgaven vaak lokaal of sectoraal zijn en de kosten nationaal of toekomstig.
Nota: In het debat over de hervorming van de overheid (staatsapparaat) en het middenveld staan er doorgaans twee visies tegenover elkaar, enerzijds het afslanken van de dienstverlening (klassieke besparingslogica) of anderzijds hervormen en optimaliseren van het apparaat (efficiëntiewinst). Het middenveld (vakbonden, ziekenfondsen, vzw's) zit in beide visies in een andere rol. Bij afslanking wordt het middenveld gezien als een dure tussenstructuur die moet worden afgebouwd of geprivatiseerd. Bij optimalisatie wordt het gezien als een (cruciale) partner die taken efficiënter kan uitvoeren dan de centrale overheid zelf, mits goed aangestuurd en georganiseerd.
3.4. Arbeidsmarkt: hoge vacatures, lage participatie en regionale breuken
België heeft een structureel participatieprobleem. Statbel rapporteerde voor 2025 een Belgische werkzaamheidsgraad van 72,8%, met sterke regionale verschillen: 77,3% in Vlaanderen, 67,9% in Wallonië en 63,9% in Brussel. Om de doelstelling van 80% werkzaamheid tegen 2029 te halen, zouden volgens Statbel ongeveer 530.000 extra mensen aan het werk moeten.
De Europese Commissie wijst eveneens op lage participatie, regionale verschillen en hardnekkige arbeidskrapte; België had in 2024 een werkzaamheidsgraad onder het EU-gemiddelde en een van de hoogste vacaturegraden in de EU.
Voor Vlaanderen is dit dubbelzinnig. Vlaanderen presteert beter dan Wallonië en Brussel, maar botst juist daardoor op krapte: groei wordt geremd omdat ondernemingen onvoldoende geschikte arbeidskrachten vinden. De welvaartsstaat wordt dan tegelijk geconfronteerd met niet-geactiveerde arbeidsreserves én onvervulde vacatures.
3.5. Productiviteit en concurrentievermogen
Het fundamenteelste risico is productiviteit. De Belgische Nationale Raad voor de Productiviteit (NRP) stelt dat productiviteitsgroei cruciaal is voor toekomstige welvaart; zelfs een stijging van de gemiddelde jaarlijkse arbeidsproductiviteitsgroei met 0,1 procentpunt zou de budgettaire kost van de vergrijzing tegen 2070 met 0,6 procentpunt van het bbp verminderen.
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwde in 2025 dat de Belgische loonkostenconcurrentie was verslechterd doordat de loongroei sneller liep dan de zwakke productiviteitsgroei. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) benadrukt dat België, als zeer open economie, bijzonder afhankelijk is van exportprestaties; export vertegenwoordigt ongeveer 80% van het bbp, waardoor verlies aan concurrentiekracht snel macro-economische gevolgen heeft.
Hier ligt de hedendaagse parallel met Wallonië. Wallonië verloor zijn negentiende-eeuwse productiviteitsbasis; België en Vlaanderen riskeren vandaag hun welvaartsbasis te verzwakken als lonen, publieke uitgaven en sociale verplichtingen sneller stijgen dan productiviteit, innovatie en arbeidsvolume.
4. Politiek-filosofische interpretatie
De geschiedenis van 'Belgique à papa' toont dat een politieke orde niet alleen door wetten wordt gedragen, maar door een onderliggende economische moraal: wie produceert, wie beslist, wie betaalt, wie ontvangt, en wie symbolisch erkend wordt.
In de twintigste eeuw werd het Belgische compromis ondermijnd omdat de economische werkelijkheid niet langer overeenkwam met de politieke hiërarchie. De Franstalige unitaire staat verloor legitimiteit toen Vlaanderen economisch sterker werd en culturele erkenning eiste. Federalisering was daarom niet alleen een institutionele techniek, maar een antwoord op een verschoven rechtvaardigheidsvraag.
In de eenentwintigste eeuw is de centrale rechtvaardigheidsvraag anders. Zij luidt niet meer uitsluitend: “Welke taalgroep wordt erkend?” maar ook: “Welke generatie betaalt?”, “Welke regio draagt bij?”, “Wie wordt geactiveerd?”, “Welke groepen krijgen toegang tot vaardigheden?”, en “Kan solidariteit zonder productiviteit blijven bestaan?”
Een houdbaar Belgisch model vereist m.i. daarom drie beginselen:
- Subsidiariteit: gewesten moeten (relevant, coherent, consistent) arbeidsmarkt-, onderwijs-, innovatie- en industriebeleid kunnen afstemmen op hun eigen economische structuur met inbegrip van de bijhorende fiscale verantwoordelijkheid.
- Solidariteit: federale sociale bescherming blijft legitiem als zij activering, inclusie en gedeelde risico’s ondersteunt.
- Intergenerationele verantwoordelijkheid: tekorten, pensioenlasten en productiviteitsproblemen mogen niet structureel naar toekomstige generaties worden doorgeschoven.
5. Conclusie
De economische ondergang van 'Belgique à papa' en Zuid-België werd veroorzaakt door de botsing tussen een negentiende-eeuwse industriële orde en een twintigste-eeuwse economie van olie, havens, internationale concurrentie, multinationale investeringen en technologische schaalvergroting. Steenkool en staal waren aanvankelijk bronnen van macht, maar werden later bronnen van kwetsbaarheid. Het oude Belgische staatsmodel verloor daarmee zijn economische en symbolische fundament.
De bedreiging voor Noord-België en België in de eenentwintigste eeuw is geen herhaling van dezelfde industriële crisis, maar een nieuwe structurele spanning: een dure vergrijzende verzorgingsstaat, hoge overheidstekorten, stijgende schuld, arbeidsmarktkrapte, onvoldoende participatie, trage productiviteitsgroei en een kwetsbare exportpositie. De les van Zuid-België is dat economische regimes vaak te lang blijven geloven in hun vroegere succesformule. Voor Noord-België en België is de centrale vraag dus of zij tijdig kunnen overstappen van welvaartserfenis (consumeren van opgebouwd kapitaal) naar welvaartsvernieuwing (investeren in nieuwe productiviteit en transities).
De overgang van een oude welvaartserfenis naar welvaartsvernieuwing is m.i. ook de existentiële lakmoesproef voor Europa.
Bibliografie en geraadpleegde bronnen
Bisciari, Patrick. "Economic performance, competitiveness, and well-being in Wallonia: a comparative analysis with other European transition regions." NBB economic review 2 (2024): 1-48.
Brion, René, Jean-Louis Moreau, and Erik Tack. De Generale Maatschappij van Belgie 1822-1997. Mercatorfonds, 1998.
Buyst, Erik. "Continuity and change in regional disparities in Belgium during the twentieth century." Journal of Historical Geography 37.3 (2011): 329-337.
Buyst, Erik. "Reversal of fortune in a small, open economy: regional GDP in Belgium, 1896-2000." (2009).
Collin, Fernand. "De Belgische financiële groepen van 1945 tot 1975." Res Publica 25.4 (1983).
Devijlder, Nicolas, and Koen Schoors. "Land rights, local financial development and industrial activity: evidence from Flanders (nineteenth–early twentieth century)." Cliometrica 14.3 (2020): 507-550.
Dirk Luyten / Olivier Boehme (2023). Economie. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/ter-000186.
Hensley, David J. "An unlikely minority?" Journal of Belgian History/Revue Belge d'Histoire Contemporaine 43.4 (2013).
Korsten, Arno FA. "Hoe te begrijpen dat veel beleid nagenoeg hetzelfde blijft?."
Lievens, Matthias. "De Vlaamse bourgeoisie." Lava 1 (2020): 15.
Molitor, André. "The history of administration." International Review of Administrative Sciences 49.1 (1983): 1-3.
Popelier, Patricia, en Koen Lemmens. The Constitution of Belgium: A Contextual Analysis. Oxford / Portland: Hart Publishing, 2015.
Reid, Alasdair, and Bernard Musyck. "Industrial policy in Wallonia: A rupture with the past?." European Planning Studies 8.2 (2000): 183-200.
Ugolini, Stefano. "The coevolution of banks and corporate securities markets: The financing of Belgium's industrial take-off in the 1830s." Bank-Industry versus Stock Market-Industry Relationships. Routledge, 2023. 16-37.
Van der Wee, Herman. "La politique d'investissement de la Société Générale de Belgique, 1822-1913." Histoire, économie et société (1982): 603-619.
Willemyns, Roland. "The dutch-french language border in Belgium." Journal of Multilingual and Multicultural Development 23.1-2 (2002): 36-49.
Belgische federale overheid. “Belgium, a Federal State.” Officiële federale portaalsite.
European Commission. 2025 Country Report – Belgium. Commission Staff Working Document, 2025.
International Monetary Fund. “Belgium: Staff Concluding Statement of the 2025 Article IV Mission.” 2025.
OECD. OECD Economic Surveys: Belgium 2024. Paris: OECD Publishing, 2024.
Statbel. “Employment and Unemployment: Annual Results 2025.” Belgische statistiekdienst, 2026.
Nationale Raad voor de Productiviteit / Federaal Planbureau. Annual Report 2024.
Reacties
Een reactie posten